Wiele kobiet zgłasza, że podczas owulacji czuje się „rozchwiana emocjonalnie”. Wahania hormonów są naturalną częścią cyklu menstruacyjnego, ale mogą wpływać także na inne hormony, takie jak dopamina i serotonina (obie odgrywają rolę w rozwoju depresji). Być może spotkałaś się z określeniami takimi jak PMS, a nawet PMDD (czyli przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne, o cięższym przebiegu). PMDD dotyka około 5–10% kobiet w wieku rozrodczym.
Owulacja występuje*, gdy poziom estrogenu wzrasta, a hormon luteinizujący (LH) osiąga swoje maksimum, dając organizmowi sygnał do uwolnienia dojrzałej komórki jajowej z jajnika. Ten proces hormonalny może powodować objawy fizyczne, psychiczne i emocjonalne.
W jednym z badań kobiety zgłaszały nasilenie objawów depresyjnych zarówno we wczesnej, jak i późnej fazie folikularnej (czyli przed owulacją) w porównaniu do fazy lutealnej środkowej (okres po owulacji). Poniżej wyjaśniamy, w jaki sposób zmiany hormonalne zachodzące podczas owulacji mogą wpływać na nastrój oraz jakie inne czynniki warto wziąć pod uwagę, aby móc lepiej zadbać o siebie w trakcie cyklu.
*W 28-dniowym cyklu owulacja zazwyczaj występuje około 14 dni przed kolejną miesiączką. Jednak pierwsza połowa cyklu może być dłuższa, dlatego owulacja nie zawsze przypada dokładnie w jego środku.
Jak owulacja wpływa na Twój nastrój?
Zmiany hormonalne zachodzące podczas owulacji mogą wywoływać objawy związane z nastrojem, takie jak obniżenie nastroju czy drażliwość. Po owulacji następuje spadek poziomu estrogenu, co może prowadzić do obniżenia poziomu serotoniny — neuroprzekaźnika wpływającego na nastrój, związanego z depresją i lękiem.
Po owulacji poziom progesteronu wzrasta, osiągając szczyt w środkowej fazie lutealnej, a następnie ponownie spada*. Wahania progesteronu są również powiązane ze spadkiem dopaminy, co może powodować zmęczenie, rozdrażnienie oraz brak motywacji. Niski poziom estrogenu także może przyczyniać się do zmian nastroju, w tym objawów depresyjnych, lęku i frustracji.
Na wrażliwość na zmiany hormonalne wpływają również czynniki genetyczne, dlatego rozmowy z kobietami w Twojej rodzinie na temat ich doświadczeń związanych z owulacją mogą pomóc lepiej zrozumieć własne objawy.
*Poziom progesteronu osiąga najwyższe wartości między 7. a 10. dniem po owulacji. W typowym 28-dniowym cyklu, przy założeniu owulacji w 14. dniu cyklu, badanie w środkowej fazie lutealnej przypada na 21. dzień cyklu, a szczyt progesteronu występuje około 7. dnia po owulacji.
Czy owulacja może powodować obniżenie nastroju?
Czy owulacja sprawia, że stajesz się bardziej emocjonalna? Odpowiedź nie jest jednoznaczna.
Przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne (PMDD), czasem określane jako „ciężki PMS”, o którym wspomniano wcześniej, jest powiązane ze zmianami hormonalnymi wywoływanymi przez owulację.
PMDD to zaburzenie nastroju, które może występować razem z innymi objawami przedmiesiączkowymi. Czynniki takie jak palenie papierosów, otyłość czy wcześniej występujące zaburzenia lękowe mogą zwiększać ryzyko rozwoju tego schorzenia. Objawy zazwyczaj pojawiają się po owulacji i utrzymują się do pierwszych dni miesiączki.
Objawy PMDD mogą obejmować:
-
depresję i poczucie beznadziejności
-
brak motywacji i niski poziom energii
-
uczucie lęku, czasem z napadami paniki
-
zmiany w rytmie snu
-
wahania nastroju, w tym złość, drażliwość i napady płaczu
Mimo że wahania hormonalne są powiązane z PMS i PMDD, nie muszą one bezpośrednio powodować obniżenia nastroju.
W mojej praktyce często spotykam kobiety z zaburzeniami hormonalnymi i sama również doświadczałam objawów PMS, jednak jeśli w okolicach owulacji nie czujesz się najlepiej, warto wziąć pod uwagę znacznie więcej czynników.
Oprócz wymienionych wcześniej czynników ryzyka, na zaburzenia nastroju i równowagi hormonalnej w trakcie cyklu mogą wpływać także nieprawidłowa dieta i styl życia, wypalenie zawodowe lub opiekuńcze oraz ograniczony dostęp do wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego.
Na koniec warto dodać, że jeśli zmagasz się z trudnościami w zajściu w ciążę, okres po owulacji może być dla Ciebie szczególnie obciążający emocjonalnie i sprzyjać pojawieniu się uczucia smutku.
Jak Tempdrop może pomóc
W dzisiejszych czasach wszyscy potrzebujemy czegoś, czemu możemy zaufać i na czym możemy polegać — a Tempdrop zasłużył na to wyróżnienie.
Tempdrop umożliwia proste i dokładne śledzenie owulacji. Dzięki lepszemu poznaniu swojego cyklu możesz podejmować świadome, proaktywne działania, aby przygotować się na okres po owulacji, kiedy możesz potrzebować dodatkowej troski o siebie.
Proaktywne wsparcie może obejmować:
-
planowanie wizyt terapeutycznych na czas owulacji i fazy lutealnej
-
nadawanie priorytetu projektom zawodowym w pierwszej połowie cyklu, gdy masz więcej energii i zasobów
-
zaplanowanie budżetu na działania z zakresu self-care, które naprawdę Cię regenerują, oraz wydzielenie czasu tylko dla siebie
-
kontakt z przyjaciółmi i rodziną — rozmowę lub wspólny spacer na świeżym powietrzu
-
prowadzenie dziennika, który pomoże uporządkować myśli i emocje
-
spożywanie wartościowych, odżywczych posiłków wspierających zdrowie i witalność
-
okazywanie sobie empatii, wyrozumiałości i łagodności
Im lepiej znasz swój cykl, tym lepiej możesz przygotować się do rozmowy z lekarzem i zadbać o odpowiednie wsparcie. Pomaga to zadbać o Twoje potrzeby fizyczne, emocjonalne i psychiczne.

** Tekst przetłumaczony ze strony Tempdrop